Emocjonująca Historia Lambrusco: Księga Tysiącleci

W krajobrazie malowniczej Emilii zatacza się koło historii, której korzenie sięgają tysięcy lat wstecz. To opowieść o Lambrusco – wspaniałym czerwonym winie musującym, które jest nie tylko symbolem Emilii, ale także duma i radość Włoch. Spojrzenie na piękno Lambrusco, to podróż przez czas i tradycję, w której kultura i innowacja splatają się w winnym tańcu.

Historia Lambrusco sięga dawnych czasów, a nawet przed kolonizacją Grecji na południu Włoch w X wieku p.n.e. Już wówczas pierwsze próby oswojenia dzikiej winorośli w regionie Padańskim przyczyniły się do powstania rodziny winorośli Lambrusco. Ewolucja technologiczna produkcji win musujących nabrała rozpędu w XIX wieku. W roku 1814 hrabia Vincenzo Dandolo opublikował w Modenie wskazówki dotyczące produkcji Lambrusco, które pozwoliły na jego handel bez utraty jakości.

Ślady Lambrusco znajdujemy w dziełach poetów i pisarzy z czasów starożytnych – Wergiliusza, Catona czy Waroniusza – którzy opisują “Labrusca vitis”, dzikie winorośle rosnące na obrzeżach pól. Grecki geograf Strabon opisywał dostatniość Cispadanii (Emilia i część Romanii) dzięki obfitości produkowanego wina. Pliniusz Starszy w swoim dziele “Naturalis Historia” (78 r. n.e.) twierdził, że obszar Padanii był szczególnie sprzyjający dla winorośli, a najlepsze wina pochodziły z winorośli “związanych” z drzewami wzdłuż drogi Emilia. W średniowieczu winiarstwo emiliane przechodziło okresy spowolnienia z powodu wojen i zmian klimatycznych, ale także momenty rozkwitu dzięki postępowi w rolnictwie i handlu winem w Europie w celach liturgicznych.

Legendarną historię przypisuje się Matyldzie z Canossy, która w trakcie walk o inwestyturę wygrała bitwę pod Sorbarą, pozostawiając Lambrusco w oblężonym zamku wrogich wojsk. Wkrótce po wypiciu tego wina, przeciwnicy upadli w sen i byli niezdolni do walki. Mówi się, że Matylda podarowała to wspaniałe, lekkie i musujące wino papieżowi Grzegorzowi VII. Jednak dopiero od czasów renesansu integrowane uprawy winorośli przyniosły nowe impulsy enologii Emilii, a świadectwa na temat przodków dzisiejszego Lambrusco stawały się coraz bardziej wyraźne. W 1597 roku lekarz papieża Sykstusa V, Andrea Bacci, chwalił winnice uprawiane od Modeny po Parmę i wzdłuż drogi Emilia koło Modeny, które słynęły z białych i czerwonych win o przyjemnym musowaniu, delikatnym zapachu, które w szklance pieniły się w złociste bańki. Dalszy rozwój technologiczny w produkcji win musujących nabrał impetu w XIX wieku. W 1814 roku hrabia Vincenzo Dandolo opublikował w Modenie wskazówki dotyczące produkcji i butelkowania win musujących, kluczowe etapy, aby sprzedawać Lambrusco bez zmian jakości. Obok rozwoju enologii rozwijała się także nowoczesna ampelografia, która doprowadziła do identyfikacji różnych odmian Lambrusco i rozpoznania ich jakości. Publikacje Francesco Agazzottiego (1867) i Enrico Ramazziniego (1885), opisujące większość dzisiejszych odmian Lambrusco, są dobrze znane. Wino Lambrusco, które już w XIX wieku cieszyło się dużym uznaniem, zostało ostatecznie uznane za ważne w enologii międzynarodowej w roku 1900. Aby potwierdzić ten sukces, wczesne lata XX wieku przyniosły powstanie licznych spółdzielni rolniczych mających na celu ochronę producentów, zabezpieczenie dochodów z rolnictwa i tworzenie ukierunkowanych kanałów sprzedaży.

Również w Polsce Lambrusco zdobywało popularność. W 1970 roku Lambrusco di Sorbara, Lambrusco Salamino di Santa Croce i Lambrusco Grasparossa di Castelvetro uzyskały oznaczenie Denominazione d’Origine Protetta (DOP), a w 2009 roku dołączył do nich Lambrusco di Modena. Kontrolę i ochronę tych win sprawuje odpowiednie Konsorcjum Lambrusco, które ma także za zadanie promować i rozpowszechniać wizerunek tych win. DOP to dodatkowe potwierdzenie silnej więzi między produktem a terytorium Modeny, w którym ta tradycja jest głęboko zakorzeniona. Obecne dane potwierdzają popularność Lambrusco: według badań przeprowadzonych przed Vinitaly 2016, Instytut Badań Rynkowych Iri obliczył, że w roku 2015 Lambrusco był najbardziej sprzedawanym winem we Włoszech, osiągając 12,77 miliona litrów.

Dla Amerykanów, jeszcze niedawno, Lambrusco było “czerwonym szampanem”, z

jego radosnym musowaniem, kwasowością, smakowitością i lekkością; Lambrusco ma więcej niż jedno podobieństwo do szampana, ale przede wszystkim są to bańki.

To właśnie sprawia, że jest on wyjątkowy i stał się jednym z najbardziej znanych włoskich win na świecie, naturalnie musującym, Lambrusco kiedyś podążało za cyklami sezonowymi, w których fermentacja była zatrzymywana przez niską temperaturę zimą, a następnie wznawiana na wiosnę. Proces ten jest obecnie ułatwiany przez bardziej nowoczesne techniki winifikacji.

Ale wróćmy do czasów, gdy Lambrusco dopiero zaczynało swoją podróż przez wieki historii. To wino, jak żadne inne, ma swoje korzenie w Italii; podczas gdy większość win pochodzi od “vitis vinifera”, której źródła tkwią w mezopotamskich płaskowyżach i Kaukazie, Lambrusco wywodzi się od “vitis silvestris”, dzikiej winorośli, która istniała na włoskiej ziemi od czasów starożytnych. W rzeczywistości Rzymianie nazywali ją “vitis labrusca” z powodu jej dzikości i kwasowości.

Podobno Lambrusco była pierwszą możliwością poznania doświadczenia winiarskiego przez włoskie społeczności, a świadectwa tego znajdujemy w odnalezionych ziarnach dzikich winorośli datowanych na epokę brązu, dokładnie w rejonach obecnej produkcji w Modenie i Reggio Emilia.

Ale Lambrusco to nie tylko historia, to żywe połączenie z terenem. To wino jest integralną częścią terenu, z którego się wywodzi. Chociaż zdobyło międzynarodową sławę i zyskało uznanie na całym świecie, prawdziwą radość z degustacji Lambrusco znajdziesz dopiero w towarzystwie typowych produktów swojego rodzinnego kraju. Trudno sobie wyobrazić konsumowanie dania z zampone lub cotechino bez towarzystwa Lambrusco i odwrotnie. Nawet trudno jest stwierdzić, czy kuchnia modenese narodziła się przed Lambrusco, czy to wino zainspirowało lokalne przysmaki, gdyż ich związki są tak nierozerwalne.

Zasługując na swój szacunek, Lambrusco często jest mylnie postrzegane jako wino masowe, tanie i dostępne w supermarketach. Ale to wino, świeże, aromatyczne i umiarkowanie alkoholowe, jest symbolem włoskiej enogastronomii, dzięki swej uniwersalności w zestawieniach kulinarzych.

Te cechy czynią Lambrusco jednym z najlepiej sprzedających się win we Włoszech i za granicą. Jego wyraziste cechy sensoryczne sprawiają, że jest przyjemnym i chętnie pijanym winem, idealnym na każdą okazję. To zdecydowanie “skromny” włoski szampan.

foto2